Koroner Arter Hastalığı

Koroner Arter

Koroner Arter Hastalığı (Kalp Damar Hastalıkları)

Koroner arter hastalığı, koroner arterlerin ateroskleroz ( damar cidarında kolesterol ve yağ birikimi ile oluşan damar sertliği) nedeniyle daralması veya tıkanması ile kalbin yeterince beslenememesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Sürekli çalışmakta olan kalbin oksijen ihtiyacının karşılanamaması sonucu göğüs ağrısı olmaktadır. Koroner arter duvarındaki aterosklerotik plak damar çapında daralmaya neden olurken, plağın herhangi bir nedenle yırtılması sonucu tam tıkanmaya neden olmakta ve kalp krizi ortaya çıkmaktadır.

Kalp dakikada 70 kere ve her gün 100 bin kereden fazla kasılan bir kastır. Bir insanın ortalama hayatı boyunca ise yaklaşık 2,5 milyar vuruş yapar ve yaklaşık 300 milyon litre kan pompalar. Bu da 10 bin adet petrol tankerini dolduracak sıvı miktarına eşittir.

Koroner arter hastalığı erken yaşlarda kan damarında yağlı çizgilenmeler ile başlamakta, yaş ilerledikçe yıllar içerisinde yağ birikimi artmakta; ilave olarak protein, iltihabi hücreler ve kalsiyum eklenmesi ile de gittikçe damarda daralmaya neden olmaktadır. Oluşan aterosklerotik plağın yırtılması sonucu kan pıhtısı meydana gelerek damarın tam tıkanmasına neden olabilmektedir. Ani gelişen bu tıkanma durumunda kan akışı tamamen durabilmektedir.

Koroner arter hastalığı için risk faktörleri nelerdir?

Erkek cinsiyet: Erken yaşlarda Kadınlara göre erkeklerde daha sık görülmektedir. Ancak 70 yaş üstünde erkekler ve kadınlar eşit risk taşımaktadır.

Yaş: Erkeklerde 45 yaşından büyük olmak, kadınlarda 55 yaşından büyük olmak, kadınlarda 65 yaşından önce koroner kalp hastalığı bulunması.

Aile Öyküsü: Birinci derece erkeklerde 55 yaşından önce, kadınlarda 65 yaşından önce koroner kalp hastalığı öyküsü bulunması.

Şeker hastalığı,

Yüksek tansiyon,

Yüksek kolesterol ve kan yağı seviyeleri,

Sigara,

Kilolu olma,

Fiziksel hareketsizlik,

Kontrolsüz stres.

Belirtileri nelerdir?

Çoğunlukla sessiz ilerlemekte olan bu hastalık kan damarlarında önemli darlıklara neden olunca şikayetlere neden olmaktadır. Çoğunlukla bu şikayetler efor gerektiren durumlarda ortaya çıkmakta ve istirahat durumunda azalmakta yada geçmektedir. Bunlardan en sık görüleni göğüs ağrısıdır. O da en sık olarak göğüste baskı, sıkışma, ağırlık hissi şeklinde iken yanma yada uyuşma şeklinde de olabilmektedir. Bunun dışında belirtileri şunlardır:

  • Nefes darlığı
  • Sol kol veya omuz ağrısı
  • Karında ağrı, hazımsızlık hissi
  • Halsizlik
  • Terleme
  • Bulantı-Kusma
  • Bayılma

 

Tanı ve tedavisi nasıl yapılmaktadır?

Hastalığın tanısında; belirttiğimiz şikayetlerin varlığı, çekilen elektrokardiyografi ve gerektiğinde uygulanan efor stres testi koroner arter hastalığı tanısında önemli bir yer tutmaktadır.  Şikayetleri olan ve risk faktörlerini taşıyan hastalara koroner damarların görüntülenmesi amacıyla koroner angiografi uygulanmaktadır. Bilindiği gibi günümüzde koroner angiografi bilekten yada kasıktan atardamara girilerek kalbe ulaşılıp, koroner arterlerin gösterilebildiği, gerektiğinde balon/ stent tedavilerinin uygulanabildiği sık kullanılan güvenilir bir tanı ve tedavi aracıdır.

Koroner arter hastalığında tedaviye; hastanın şikayetleri, ek hastalıkları ve tabiki koroner arterlerin durumuna göre karar verilmektedir. Tedavi şeçeneklerinde;

  • Kan sulandırıcı, damar genişletici ilaç tedavileri,
  • Kritik seviyede damar darlıkları için balon/stent uygulanarak damarın açılması
  • Çoklu damar hastalıklarında koroner bypass (CABG) operasyonu yer almaktadır.

Bu seçeneklerden hastaya en uygun olanı seçilmekte ve uygulanmaktadır.

Koroner arter hastalığı sıkça görülen, kalp krizine neden olan ölümcül olabilecek bir hastalık olduğundan dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

  • Kan basıncınızı kontrol edin, yüksek seyrediyorsa mutlaka tedavi altına girin.
  • Kan şeker düzeyi kontrollerinizi yaptırın ve size verilen tedavilere uyun.
  • Kan kolesterol seviyelerinizi kontrol ettirin ve diyete önem verin.
  • Meyve ve sebze içerikli, bitkisel yağlar içeren tuzlu olmayan diyetler uygulayın.
  • Fazla kilolarını mutlaka verin, veremiyorsanız profesyonel yardım alın.
  • Mümkün olduğunca stresten uzak durun.
  • Anlatılan şikayetlere benzer şikayetleriniz varsa mutlaka doktorunuza başvurun.